Pozostając w kręgu zainteresowań czytelników kwartalnika Dachy Płaskie chcielibyśmy niniejszym rozpocząć cykl artykułów prezentujących sposoby zabezpieczania miejsc pracy usytuowanych na dachach płaskich.
1 lipca br. w największych polskich miastach pojawiły się billboardy z przesłaniem „Nie lekceważ zagrożeń. Pracuj bezpiecznie na wysokości”. Od kilku dni emitowane są także spoty w radiu i telewizji. Reklama społeczna jest częścią szerszego projektu – ogólnopolskiej trzyletniej kampanii informacyjno-kontrolnej „Bezpieczeństwo pracy w budownictwie – upadki, poślizgnięcia”, realizowanej przez Państwową Inspekcję Pracy. Celem tego programu jest ograniczenie liczby wypadków oraz promocja wysokich standardów bezpiecznej pracy.
Środki ochrony zbiorowej Wydawałoby się, że praca na dachu płaskim jest dość bezpieczna, jednakże statystyki pokazują że tak nie jest. Być może wynika to z faktu, że poczucie bezpieczeństwa pracowników pracujących na dachu płaskim jest znacznie większe niż podczas pracy na elewacji budynku czy na dachu skośnym. Jakie zatem zagrożenia mogą zaistnieć na dachu płaskim? Związane one są głównie z możliwością upadku: - z krawędzi gotowego dachu, - z krawędzi, na której prowadzone są prace, - przez otwory lub okna dachowe o niskiej wytrzymałości.
Oczywiście sytuacje niebezpieczne pojawiają się dopiero w chwili podjęcia konkretnych prac. Takimi pracami mogą być na przykład: - kontrola, konserwacja połaci dachu, - konserwacja, serwis urządzeń znajdujących się na dachu (wymienniki klimatyzatorów, urządzenia telefonii komórkowej, windy itp.), - odśnieżanie. Chyba nie istnieje dach płaski, na którym nie byłyby prowadzone żadne z tych prac. Dlatego też każdy dach powinien posiadać stosowne zabezpieczenia, a każdy wykonawca, kierownik robót czy administrator/właściciel budynku może zostać pociągnięty do odpowiedzialności w przypadku stwierdzonych zaniedbań, o sytuacjach wypadkowych nie wspominając. Zarówno polskie, jak i europejskie przepisy dotyczące prac na wysokości określają podstawowe wymagania odnośnie zabezpieczenia miejsca pracy.
Przepisy te stanowią, że w pierwszej kolejności, o ile tylko istnieje taka możliwość, należy stosować środki ochrony zbiorowej. Przez środki ochrony zbiorowej rozumie się środki, przeznaczone do jednoczesnej ochrony grupy ludzi, w tym i pojedynczych osób przed niebezpieczeństwami. W naszym przypadku chodzi o niebezpieczeństwo upadku z wysokości. Środkami spełniającymi ww. definicję są balustrady, zarówno stałe jak i wolnostojące czy przenośne. W rozporządzeniu ministra infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003, nr 47, poz. 401) w art. 15.2 czytamy: Balustrada, (...), składa się z deski krawężnikowej o wysokości 0,15 m i poręczy ochronnej umieszczonej na wysokości 1,1 m. Wolną przestrzeń pomiędzy deską krawężnikową a poręczą wypełnia się w sposób zabezpieczający pracowników przed upadkiem z wysokości. Miejsca szczególnie niebezpieczne, gdzie ryzyko upadku jest największe i które powinny być zabezpieczone w pierwszej kolejności, to: - miejsce wejścia i zejścia z dachu, - miejsce pracy zlokalizowane blisko krawędzi dachu lub otworu w dachu (świetlika, włazu itp.). Miejsce pracy powinno być wydzielone przez balustrady, przejścia i dojścia do miejsc pracy powinny być wyposażone w balustrady opisane w przytoczonym rozporządzeniu.Wszystkie zabezpieczenia przed upadkami (tj. zabezpieczenie krawędzi) powinny być na tyle mocne, aby mogły zapobiec upadkowi lub zatrzymać spadającą osobę i nie dopuścić do spadania.
Wolnostojące balustrady dachowe Nowym na polskim rynku i bardzo ciekawym rozwiązaniem kwestii zabezpieczenia krawędzi dachu są wolnostojące balustrady typu KeeGuard, oparte na sprawdzonej zasadzie przeciwwagi. Te niczym nie mocowane do dachu balustrady zapewniają zbiorową ochronę przed upadkiem. Założeniem systemu są przeciwwagi zamocowane na odsuniętych od osi barierki ramionach. Zarówno przeciwwaga, jak i stopa słupka są tak wykonane, aby nie powodować uszkodzenia powierzchni. Taką balustradą można zabezpieczyć czasowo miejsce prowadzonych prac, wydzielić trwale pewne fragmenty dachu, do których zapewniony powinien być częstszy dostęp lub zabezpieczyć dach kompleksowo.
Można je stosować na wszelkich rodzajach dachów (do 3° nachylenia), zabezpieczając wszystkie pracujące tam osoby przed upadkami z wysokości wywołanym poślizgnięciami czy potknięciami. W pełni modułowa budowa pozwala swobodnie regulować wysokość i dopasować się do większości spotykanych profili krawędziowych dachu. Fragmenty można łatwo demontować, rozbudowywać i zakładać w miarę potrzeb. Na dachach nie wyposażonych w parapet o minimalnej wysokości do balustrady montowana jest deska krawężnikowa. Podobne zabezpieczenia powinny też być zastosowane dla zabezpieczenia przed upadkiem przez świetliki, przeszklone kopuły czy inne otwory dachowe. Wykonane z PCV masy umieszczane są w rogach podstawy okna/świetlika/kopuły, co eliminuje ryzyko uszkodzenia pokryć dachowych. Takie zabezpieczenia pozwalają bezpiecznie prowadzić prace na dachu bez ryzyka upadku przez przeszklone obszary. Dachy o małej wytrzymałości można wyposażyć w aluminiowy system KeeGuard lub zbudować lekkie podesty dostępowe z aluminiowymi barierkami. Pamiętajmy, że stosowanie środków ochrony zbiorowej osób pracujących na wysokości powinno być dla nas wszystkich priorytetem. Ten wysoki standard bezpieczeństwa chroni wartości bezcenne – zdrowie i życie ludzkie.
Łukasz Tkaczyk Kee Safety |